Algengar spurningar

Hér er samansafn af helstu spurningum sem brennur á fólki varðandi kírópraktík. Hafir þú einhverjar aðrar spurningar ekki hika við að hafa samband við okkur eða skrá þig á frían fræðslufyrirlestur.

 

Hvað er kírópraktík?

Kírópraktík eru vísindi og fag á heilbrigðissviði og er yfir hundrað ára gömul.

Kírópraktík byggir á því lögmáli að taugakerfið er ráðandi í stjórnun hinnar meðfæddu getu líkamans til þess að viðhalda jafnvægi í kerfum líkamans (homeostasis) og heilsu hans. Af því leiðir að truflun í virkni taugakerfisins hefur neikvæð áhrif á heilsuna.
Kírópraktík er heimspeki, vísindi og listform sem miðar að því að finna og laga hryggjarliði sem misst hafa stöðu sína, setja pressu á nærliggjandi taugar og hafa þar með bagaleg áhrif á getu taugakerfisins til þess að stjórna líffærum og líffærakerfum líkamans.

Fólk sem setur heilsuna í forgang fer reglulega til kírópraktors. Það verður hluti af því sem gert er til viðhalds góðrar heilsu, ásamt því að hreyfa sig reglulega, borða hollan mat, hvílast vel og svo framvegis.

Hvað gera kírópraktorar?

Þeir nota hendurnar til þess að framkvæma stutt og nákvæmt átak og hnika þannig liðum til sem misst hafa stöðu sína og setja pressu á taugar, til baka í átt að réttri stöðu. Með bættri stöðu og eðlilegri hreyfingu liðarins minnkar pressan eða fer af taugakerfinu og liðurinn verður heilbrigðari.

Hverjir fara til kírópraktora ?

Skjólstæðingar kírópraktora eru á öllum aldri, allt frá nýfæddum börnum til einstaklinga sem eru vel við aldur. Ástæðan er sú að þegar liður verður fyrir hnjaski sem veldur því að hann missir stöðuna skiptir aldur ekki máli, það getur hent alla.

Hverjar eru algengar ástæður þess að fólk leiti til kírópraktora?

Algengast er að fólk leiti til kírópraktora vegna almennra stoðkerfisvandamála, svo sem verkja eða dofa í:
Baki - hálsi - öxlum - olnbogum - úlnliðum - fingrum - mjöðmum - hnjám - ökklum - tám - nára.

Þar sem um er að ræða pressu á taugakerfið geta áhrifin verið margvísleg á heilsuna. Hér eru önnur algeng umkvörtunarefni:
Höfuðverkir - tíðaverkir - grindargliðnun - leiðniverkir í útlimum - meltingartruflanir - hryggskekkja - svimi - ofnæmi - asmi - síþreyta - svefnleysi - minnkuð hreyfigeta - ýmsar afleiðingar slysa - fyrirtíðaspenna - streita - erfiðleikar með einbeitingu - eyrnaverkir - eyrnabólga - stjórn á þvagi - lélegt ónæmiskerfi - slæm andleg líðan.

Taka skal fram að kírópraktík er í raun ekki bein meðferð við öllu því sem hér er upp talið. En þar sem áhrif taugapressu eru mikil og ófyrirsjáanleg finnur fólk oft fyrir bata á mörgum sviðum heilsu sinnar þegar pressunni er létt af taugakerfinu.

Er sárt að láta hnika liðnum til?

Í flestum tilfellum er það sársaukalaust. Þegar fólk hefur nýlega orðið fyrir miklu hnjaski er mögulegt að smávægileg óþægindi fylgi, þá sérstaklega ef bólgur eru miklar, en það er sjaldgæft.

Hver er menntun kírópraktora?

Nám kírópraktora í Bandaríkjunum er á háskólastigi, það er yfirgripsmikið og telur fimm ár. Námið samanstendur af taugafræði, röntgenfræði, sjúkdómafræði, líffærafræði sem inniheldur krufningar í heilt ár, efna og lífefnafræði, eðlis- og lífeðlisfræði, fræðum þeim sem tengjast kírópraktíkinni sjálfri og mörgu fleiru.

Námsmaðurinn útskrifast með gráðuna Doctor of Chiropractic, skammstafað D.C. Hver sem er getur leitað til kírópraktors án tilvísunar frá lækni.

Kírópraktor er fullfær um að ráðleggja það sem sjúklingnum er fyrir bestu og senda hann annað telji hann þörf á.

Á Íslandi gefur Landlæknisembættið  út starfsleyfi til kírópraktora sem hlotið hafa menntun sína frá viðurkenndum skólum. Aðeins þeir sem hafa tilskylda menntun mega kalla sig kírópraktora.

Er kírópraktík hættuleg?

Kírópraktík er áhættulítið meðferðarform. Í Bandaríkjunum þar sem fagið á uppruna sinn borga kírópraktorar einungis brot af því sem aðrar heilbrigðisstéttir borga í tryggingar á ársgrundvelli. Tryggingafélögin vita sem er að líkur á að verða fyrir skaða í meðferð hjá kírópraktor eru hverfandi eða um það bil einn á móti milljón.

Er óhætt að fara með ung börn til kírópraktora?

Svarið er já og aftur já. Kírópraktík er áhættulítið meðferðarform, einnig fyrir börn. Mikilvægt er að leiðrétta hnjask sem ung börn verða fyrir eins fljótt og auðið er. Í mörgum tilfellum er hægt að koma í veg fyrir að lítið vandamál verði stórt síðar.

Hvað gerist ef liðavandamál eru ekki leiðrétt með kírópraktíkmeðhöndlun?

Taugapressan heldur áfram með tilheyrandi neikvæðum áhrifum að hafa áhrif á lífsgæði og heilsu. Þar sem liðurinn ber þungann vitlaust í rangri stöðu eru miklar líkur á að hann slitni mun hraðar en hann á að gera. Brjósk slitnar, liðbil minnkar og virkni versnar. Sú þróun er ekki afturkallanleg og er slitið og skemmdirnar komnar til að vera.

Ætti ég að fara til kírópraktors þó ég finni ekkert til?

Svarið er já, það er vel hægt að mæla með því. Ástæðan er sú að þótt liður hafi misst stöðu sína og setji pressu á nærliggjandi taugar er ekki þar með sagt að því fylgi sársauki. Það getur því verið nauðsynlegt að laga lið þó engin séu einkennin. Mörg alvarleg sjúkdómsferli eru nánast einkennalaus. Nefna má heilablóðföll og hjartaáföll. Sársauki eða sársaukaleysi er takmarkaður mælikvarði á heilsu.

Hvað er góð heilsa?

Þegar fólk fær þessa spurningu kemur margt upp í hugann. Til dæmis að líða vel, vera sjúkdómalaus, vera í góðu líkamlegu formi og fleira mætti nefna. Hin formlega skilgreining á heilsu snýst hins vegar um allt annað. Nefnilega virkni. Það að vera heilbrigður er að hafa eins nálægt 100% virkni á líkmalegu, andlegu og félagslegu sviði.

Get ég lagað sjálfan mig með því að hnika liðum til?

Nei. Til þess að breyta stöðu og virkni liðar í raun til langs tíma þarf mikla nákvæmni í greiningu og hreyfa þarf rétta liðinn á réttan máta. Staðreyndin er sú að kírópraktorar geta ekki einu sinni lagað sig sjálfir, þeir þurfa að fara reglulega í meðhöndlun hjá öðrum kírópraktorum.

Hvað veldur því að liðir missa stöðu sína?

Hnjask og aftur hnjask! Það getur verið mekanískt; svo sem fall, högg, slys og fleira. Það getur verið efnafræðilegt; svo sem óholl efni í matvælum, eiturefni í loftinu sem við öndum að okkur, reykingar og ólyfjan af öllu tagi. Það getur veri hnjask af andlegum toga; áföll og streita af ýmsu tagi.

Er óhætt fyrir ófrískar konur að fara til kírópraktors?

Já, ekki aðeins óhætt heldur mjög nauðsynlegt. Í fyrsta lagi verða miklar líkamlegar breytingar á konunni á meðgöngunni. Hormónabreytingar, breytingar í þyngd og þyngdardreyfingu geta valdið stoðkerfavandamálum sem geta orðið konunni illþolanleg. Kírópraktor getur þarna veitt ómetanlega hjálp.

Í öðru lagi stjórnar ósjálfráða taugakerfið hríðunum og samdrætti legsins þegar kemur að fæðingu. Þá er gott að vera laus við taugapressu sem mögulega getur truflað ferlið.

Í þriðja lagi er það staðreynd að ef spjaldliðir eða lendarliðir missa stöðu sína getur fæðingarvegurinn minnkað óeðlilega mikið. Þetta getur valdið því að fæðingin gengur verr en hún annars myndi gera.

Hvað get ég lagt af mörkum til þess að flýta fyrir batanum?

Þín hegðun getur haft úrslitaáhrif á það hversu fljótt og vel batinn kemur. Mikilvægt er að nærast vel, hreyfa sig reglulega og að hvílast vel. Kírópraktorinn mun líklega einnig gefa þér mikilvæg ráð í samband við það hvernig best er að bera sig að við ýmislegt, svo sem við störf, setur, svefn og margt fleira. Líklega muntu fá ráð um að nota kalda eða heita bakstra. Mikilvægt er að fylgja ráðum kírópraktorsins eins vel og þér er unnt. Þannig aukast líkurnar á að ná bata fljótt og örugglega.

Ef ég fer til kírópraktors, verð ég að fara reglulega til hans alla ævi?

Nei. Það er þín ákvörðun hve lengi þú ákveður að nýta þér hjálp og þjónustu kírópraktors. Á hinn bóginn er það ósk okkar að þú náir eins góðri heilsu og þér er unnt og að þú haldi henni sem allra lengst. Því vonum við að þú sjáir þér hag í því að koma reglulega í skoðun hjá okkur, líka þegar þú ert einkennalaus.

Hvers vegna heyrist smellur þegar liður er hreyfður?

Þegar liðurinn er hreyfður snögglega myndast tómarúm sem gastegundir í liðnum, aðallega nitrogen fyllir á örskotsstundu. Þessu ferli fylgir ákveðið hljóð. Þetta hljóð er sama eðlis og hljóðið sem heyrist þegar kampavínsflaska er opnuð, og er algjörlega hættulaust.

Nota kírópraktorar ólíkar aðferðir?

Já, í kírópraktík líkt og í öðrum fögum er hægt að starfa á ólíka vegu. Það er siðferðileg skylda þeirra sem nema fræðin að velja þær leiðir sem líklegastar eru til hámarks árangurs fyrir þá sem til kírópraktorsins leita. Við hjá Kírópraktík teljum að Gonstead kerfið þjóni hagsmunum sjúklinga okkar best.

Hvers vegna nota kírópraktorar röntgenmyndir?

Kírópraktorar hafa menntun, þekkingu og reynslu til þess að eiga og nota röntgenvélar, taka röntgenmyndir og greina upplýsingar af þeim. Myndirnar gefa nákvæmar upplýsingar um stöðu liða, almennt ástand stoðkerfisins og mögulegar slitbreytingar. Þær hjálpa til við að útiloka ákveðna alvarlega sjúkdóma og beinbrot. Hver sjúklingur er einstakur og hvert tilfelli er einstakt. Röntgenmyndirnar veita kírópraktorum ómetanlegar upplýsingar sem nýtast honum vel í að veita eins nákvæma meðhöndlun og unnt er.

Getur kírópraktík hjálpað íþróttamönnum?

Tvímælalaust. Þegar stoðkerfi íþróttamanns er í réttri stöðu og taugakerfið starfar óáreitt eru aðstæður góðar til þess að ná toppárangri. Einnig minnka líkur á meiðslum og íþróttamaðurinn jafnar sig hraðar á meiðslum þeim er geta orðið.

Margir af bestu íþróttamönnum sögunnar hafa nýtt sér kírópraktík til þess bæta frammistöðu sína. Nefna má Tiger Woods, Lennox Lewis, Evander Holyfield, Michael Jordan, Kaka, Ruud Van Nistelrooy og Arnold Schwarzenegger. Í öllum íþróttum veltur frammistaða íþróttamanns að miklu leyti á eðlilegri virkni í taugakerfinu og á því að liðirnir í stoðkerfinu séu í góðri stöðu og hreyfing þeirra sé eðlileg.

Algengt er meiðsl íþróttamanna séu á liðum í útlimum, svo sem ökklum, hnjám, úlnliðum, olnbogum og öxlum. Meðhöndlun kírópraktors er þarna lykilatriði því hann getur hjálpað liðnum í góða stöðu og fengið hreyfigetuna eðlilega á nýjan leik.

Stundum er orsök meiðsla á hné og ökklum að finna í mjaðmagrind sem situr ekki rétt, eða í lengdarmun á fótleggjum. Hnén og ökklarnir bera þá þungann á óeðlilegan máta. Það getur leitt til meiðsla og veldur ótímabæru sliti.

Einnig eru meiðsli sem fram koma á mjúkvefjum algeng, svo sem á vöðva og sinar. Algengt er að íþróttamenn fái meðhöndlun sem miðast beint að vefnum sjálfum. Gott er að hafa í huga að orsökin getur hæglega verið pressa á taug sem stjórnar vefnum og/eða liðir og stoðkerfi í vandræðum. Af því leiðir að virknin í vefnum er óeðlileg. Svo þegar vefurinn er notaður undir álagi þá virkar hann ekki sem skyldi og gefur sig frekar. Margir íþróttamenn sjá miklar framfarir í íþrótt sinni þegar þeir stunda kírópraktík reglulega, sem forvörn og meðhöndlun vegna meiðsla.